Involving volition The health action process approach in paediatric dentistry

Tandcariës is bij kinderen de meest voorkomende ziekte die kan leiden tot een verminderde kwaliteit van leven. Tandcariës is te voorkomen met de juiste mondverzorging, waarvan tandenpoetsen met fluoridetandpasta een belangrijke pijler is. Kinderen zijn voor een goede mondverzorging afhankelijk van hun ouders. Ouders moeten gestimuleerd worden deze zorg adequaat uit te voeren. De mondzorgverlener moet de ouder hierbij ondersteunen gebruikmakend van gedragsveranderingsmodellen. Health action process approach (HAPA) schenkt aandacht aan zowel motivatie als volitie, de uitvoering van voornemens.
In een focusgroeponderzoek onder Nederlands-Marokkaanse moeders blijken zij te weten wat zij moeten doen, hiervoor gemotiveerd te zijn maar barrières zoals sociale normen, dagelijkse hectiek en de autonomie van het kind, te ondervinden voor een goede uitvoering.
In twee systematische literatuuronderzoeken is de toepassing en het effect van HAPA-interventies onderzocht. De HAPA-interventies werden toegepast bij adolescenten en volwassenen en waren gericht op flossen en tandenpoetsen. Met kleine zekerheid wordt geconcludeerd dat HAPA-interventies een klein, positief effect hebben op zelfgerapporteerd mondhygiëne gedrag, de hoeveelheid tandplaque en ontsteking van het tandvlees.
Om verder onderzoek bij kinderen te kunnen doen werd een HAPA-vragenlijst geconstrueerd, aangepast aan mondverzorging voor kinderen en de rol van ouders hierbij. Onderzoek toonde aan dat deze vragenlijst valide en betrouwbaar is om te gebruiken.
Met deze HAPA-vragenlijst werd bij ouders van kinderen met veel tandcariës gemeten dat zij weldegelijk gemotiveerd waren voor een gezond gebit voor hun kind. Dit betekent dat de problematiek vooral ligt in de omzetting van motivatie naar gedrag. De behandelwijzen hadden geen invloed op deze problematiek.